Naast honden, katten, konijnen en knaagdieren die we regelmatig in onze kliniek krijgen is er ook een diersoort die we wat minder vaak zien namelijk de vis. Ook al zien wij ze niet vaak, de vis is evengoed een volwaardig huisdier. Hoog tijd dus voor wat informatie over het houden van deze vrolijke, gekleurde en oh zo makkelijke (want blaft, krabt en bijt niet) huisdieren.

De vis is een gewerveld dier die ademt met behulp van kieuwen. Ze zijn over het algemeen koudbloedig, waarbij enkele uitzonderingen. Er bestaan meer dan 31.000 soorten vissen. Ze zijn op verschillende manieren onder te verdelen.

Op basis van de bouw zijn de vissen in te delen in de kraakbeenvissen en de beenachtigen. Op basis van milieu waarin ze leven zijn er de:

  1. zoetwatervissen
  2. brakwatervissen (onder andere overgangen tussen zee en rivier)
  3. zoutwatervissen.

Er bestaan vissen die in meerdere milieu’s voorkomen zoals de zalm en de paling.

Het orgaanstelsel is als volgende:

  1. vissen hebben 2 nieren namelijk de kopnier en de staartnier
  2. daaronder bevinden zich de geslachtsorganen
  3. het spijsverteringsstelsel bestaat uit de slokdarm met daarna de maag (karperachtigen hebben geen maag) en daarna de dunne en dikke darm.
  4. hebben een lever met galblaas en een alvleesklier
  5. ook de milt is aanwezig bij de vis
  6. ademhaling gebeurt met behulp van kieuwen
  7. zwemblaas die uniek is voor vissen. Bestaat uit 2 delen en ze zitten net onder de wervelkolom. De functie is drijfvermogen en geluidwaarneming.
  8. het hart bevind zich vlak onder de kieuwen
  9. op de zijlijn (zie plaatje hierboven) zitten receptoren die dienen voor druk- en geluidwaarneming.

Wist u dat?

  • Er qua aantal in Nederland waarschijnlijk meer vissen als huisdier gehouden worden, dan honden en katten?
  • Een goudvis zeker 10 jaar oud kan worden?
  • Maar dat er in het oude China melding wordt gemaakt van goudvissen die zelfs de 60 gehaald hebben?
  • Goudvissen zwart geboren worden, en pas later langzaam oranje-goud kleuren?
  • Sommige vissoorten van geslacht kunnen veranderen?
  • In zo’n geval meestal een vrouwtje zich op latere leeftijd ontwikkelt tot mannetje, inclusief de andere kleuren en lichaamsvormen?
  • Dat waarschijnlijk te maken heeft met de hoeveelheden mannetjes en vrouwtjes in de buurt, maar dat de wetenschap er nog steeds niet helemaal achter is hoe het werkt en waarom?
  • Vissen koudbloedig zijn, d.w.z. dat ze niet zelf hun lichaamstemperatuur kunnen bepalen, maar dezelfde temperatuur hebben als het water om hen heen?
  • Vissen écht ‘het 6e zintuig’ hebben, nl. het zijlijnsysteem? Dat is een rij van hele kleine gaatjes met sensoren erin die langs weerszijden van de vis loopt. Bij de meeste vissen kun je ze overigens niet zien. Met dit zijlijnsysteem kan de vis heel subtiele veranderingen in de stroming van het water opmerken, bijvoorbeeld als er een andere vis nadert. En het helpt ook om zijn positie in het water te bepalen, zodat hij hij ‘rechtop’ blijft.

Aanschaf vis

Een vis kan voor een aquarium worden gekocht of voor de vijver. Voorbeelden van aquariumvissen zijn:

- zoetwater: discusvissen, goudvissen, guppie, algeneters
- zoutwater; anemoonvissen, vlindervissen, koraal en doktervissen

Voorbeelden van vijvervissen zijn: goudvissen, steuren en karperachtigen met als bekendste de Koi.

Over het algemeen kan een vis prima alleen gehouden worden. Twee of meer samen kan ook, als het aquarium maar groot genoeg is. Verschillende type samen zoals goudvissen, sluierstaarten en sterrekijkers kunnen ook goed bij elkaar helemaal als het gaat om varianten van dezelfde soort. Als het om verschillende soorten gaat, laat u dan goed voorlichten want niet alles gaat samen. Territoriumgevechten komen zelden voor. Mocht er toch onrust ontstaan, plaats dan iets in het aquarium waar de vissen zich achter kunnen verschuilen, zodat ze elkaar niet continue zien. Meestal is daarmee het probleem opgelost.

Als er van een stel vissen na verloop van tijd 1 doodgaat, kunt u overwegen een nieuwe vis aan te schaffen. Voor het welzijn van de overgebleven vis(sen) is het echter niet echt nodig. Vissen in aquaria vormen geen paren en ze zullen hun voormalig maatje voor zover bekend dan ook niet missen.

Met de komst van een nieuwe vis loopt u een reëel risico het gezondheidsevenwicht in uw aquarium te verstoren. Een op het oog gezonde vis kan toch wat onder de leden hebben waardoor de andere vissen worden aangetast of de omgeving kan voor de nieuwe vis een typische “flora” met zich meebrengen waar de vis ziek van kan worden. Als u een nieuwe vis wil introduceren, laat deze dan eerst een paar dagen apart zwemmen in een beetje water van het bestaande aquarium. Als dat goed gaat en de nieuwe vis blijft fit en gezond kan de vis bij de rest worden geplaatst. Deze methode geeft geen garanties maar verkleint wel het risico dat er iets misgaat. Bij twijfel niet doen!

Enkele kooptips

  • Altijd weten wat je koopt. Geen impulsaankopen doen
  • Nooit teveel vissen in 1x kopen
  • Observeer de vis voor aankoop goed zodat je niet met onverwachte dingen te maken krijgt.
  • Laat je voldoende informeren.
  • Voor het vangen van de vis altijd vangnet gebruiken. Voor vervoer moet de vis altijd 24 uur vasten omdat er anders teveel ontlasting in het water komt met vervoer. Met vervoer gaat de vis in een dubbele zak waarin 1/3 water en 2/3 lucht. Zak moet verder liggend vervoerd worden en in het donker.
  • Bij thuiskomst nooit de vis(sen) meteen in het aquarium of de vijver doen. Altijd eerst een quarantaine periode. Deze quarantaine periode dient ervoor vissen geleidelijk aan het nieuwe klimaat te laten wennen en voor observatie zodat er geen ziektes worden overgebracht op eventuele al aanwezige vissen. Deze quarantaineperiode is gemiddeld 2-4 weken. Alleen voor de koi wordt 4-6 weken aangeraden.